“Check up” kelime anlamı olarak “kontrol etmek” demektir. Yani sağlığa bu kelimeyi uyarlarsak “sağlığınızı kontrol ettirmek” anlamına gelmektedir. İnsan; Kainatın en şerefli mahluku olması sebebi ile vücudu da kainattaki tüm canlıların en mükemmeli, en güzeli, en harikası ve en büyük sırları kendinde saklayanıdır. 37 trilyon hücreden meydan gelen bu kompleks yapının hasta olması değil de “hasta OLMAMASI” olağan dışı bir hadisedir, doğan yavrunun organlarının eksik olması değil de aslında “tam ve sağlıklı olarak DOĞMASI” harikulade bir vakıadır. İnsan, kendisinin kendisine emanet edilmiş olan bir varlıktır. Bu emanete ölünceye kadar gözümüz gibi bakmak en önemli vazifemizdir.
Toplumun ve fertlerin sağlıklı olması için uygulanması gereken ideal tedavi metodu “Koruyucu Hekimlik”tir. Hayatımıza istikamet ve düzen veren O beş güzel tavsiyeye baktığımızda 5 kötü durum gelmeden önce 5 iyi değerin kıymetini bilmek gerekir, bunlardan 1 tanesi de hastalık gelmeden önce “sağlık”ın kıymetini bilmektir. Hastalık gelmeden önce yaşantımızı doğru bir “Hayat Çizgisi”nde sürdürebilmemiz için, zaman zaman bu çizgide yolculuğuna devam eden vücudumuzun kontrollerini yapmamız gerekmektedir; tıpkı otomobilimizin periyodik bakımlarını aksatmadan yaptırdığımız gibi.
Meşhur şairlerden birisi 1200’lü yıllarda insanı şöyle tarif etmiş: ”İnsan, bir damla kan ve binbir endişeden ibarettir.” İnsanı bu kadar güzel özetleyen bu sözdeki “bir damla kan”ı alıp, İlim Beldesinin Kapısı olarak nitelendirilen O Büyük İnsanın “Parça bütünün habercisidir” tespitinden hareket ederek, yapılacak kan ve diğer tetkiklerin tüm vücudumuz hakkında ne kadar doğru ve güzel bilgi vereceği gün gibi ortadadır.
Emanete iyi sahip çıkmak, koruyucu hekimliği uygulayarak hastalık gelmeden önce sağlığımızı korumak ve bütünümüz ile ilgili bilgi edinmek amacıyla küçük numunelerimizi tetkik ettirmek için CHECK UP yaptırmak gerekmektedir.
Her Yaşta Check-Up Yapılabilir
Check-up’ın yaşı yoktur, her yaşta yapılabilir. Sadece yaşa göre Check-up’ın sıklığını ve içeriğini düzenlemek gerekir. Gençlere yapılan check-up sayesinde ailede olan genetik ve/veya kronik hastalıkların ortaya çıkarılmasını sağlayacak ve böylece “Koruyucu Hekimlik” gerçekleştirilmiş olacaktır . Yaşlılara yapılacak Check-up sayesinde ise akut hastalıkların, kronik hastalıkların ve kanserlerin teşhisi yapılmış olacaktır. Orta yaş grubundaki kişilere yapılan Check-up sayesinde hem gençlere ve hem de yaşlılara sağlanan faydalar elde edilecektir. Hayatımızın 18 ile 39 yaşlarımız arasında 2 yılda bir kez ve 40 yaşımızdan sonra ise her yıl Check-up yaptırmalıyız.
Check-Up’ın Muhtevası Yaşa Ve Cinsiyete Göre Düzenlenmelidir
Çok meşhur bir atasözümüz vardır:”Akıl yaşta değil baştadır.” Sağlığımız ise hem “Yaşta”dır ve hem de “Başta”dır. Vücudumuzun iki çeşit yaşı vardır:Birincisi nüfus cüzdanımızda yazılı olan “Fizyolojik Yaş”ımız, diğeri de bedenimizin dıştan görülen “Anatomik Yaş”ımızdır. Sağlığımızı hem fizyolojik yaşımız ve hem de anatomik yaşımız etkilemektedir. Check-up kapsamında yapılacak tahlil ve tetkikleri kişinin fizyolojik yaşına göre düzenlemek gerekir. Gençlerdeki Check-up, aileden gelebilecek olan, vücutta gizli olarak bulunan ve ileride ortaya çıkacak genetik hastalıklar (Behçet Hastalığı, FMF-Ailevi Akdeniz Ateşi, Ankilozan Spondilit, Romatoid Artrit-İltihaplı Romatizma, Thalassemia-Ailevi Akdeniz Anemisi, SMA-Spinal Müsküler Atrofi gibi) ile ailede bulunan ve ileride görülme riski yüksek olan kronik hastalıkları tespit edecek tetkikleri içermelidir. Yaşlılardaki Check-up, mevcut akut hastalıkları (Pnömoni-Zatürre, Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu, İdrar Yolları Enfeksiyonu gibi), kronik hastalıkları (Diyabetes Mellitus-Şeker Hastalığı, Hipertansiyon-Yüksek Tansiyon, Koroner Arter Hastalığı-Kalp Damarlarının Tıkanması, Serebrovasküler Hastalık-Beyin Damarlarının Tıkanması gibi) ve kanserleri tespit edecek tahlilleri kapsamalıdır.
Erkek ve kadının bazı organlarının cinsiyetinden dolayı farklılıklar göstermesi sebebi ile her ikisinin Check-up muhtevaları farklı olacaktır. Özellikle kanser markerları (kanser belirteçleri) ve hormon tahlilleri aynı olmayacaktır.
Check-Up Vücudun Scan Edilmesidir (Taranmasıdır)
Vücudumuz; organlardan, damarlardan, sinirlerden ve kandan oluşmaktadır. Bu 4 ana yapıda oluşan bozukluklar, düzensizlikler ve aksaklıklar sonucunda bedenimizde hastalıklar meydana gelmektedir. En mükemmel bir şekilde yaratılmış olan bu harikulade insanda oluşabilecek hastalıkları Check-up ile teşhis edebilmek için bu 4 bölüm yakından incelenmeli ve mercek altına alınmalıdır. Kalp, Beyin, Akciğerler, Karaciğer, Dalak, Pankreas, Tiroid, Yemek Borusu-Mide-Barsaklar, Böbrekler, Mesane, Prostat, Yumurtalıklar, Gözler, Kulaklar, Burun, Boğaz, Kemikler, Kaslar, Tırnaklar ve Deri gibi tüm organlar taranmalı, gerekli tahlil ve tetkikler yapılarak mevcut hastalıklar teşhis edilmelidir. Ayrıca tüm damar hastalıkları, sinir hastalıkları ve kan hastalıkları teşhis edilebilecek şekilde bu temel yapılar scan edilecek yani taranacak şekilde Check-up içeriği düzenlenmelidir. Bundan dolayı Check-up’ın ilk basamağında tüm bu hastalıkları tespit edebilecek tarama özelliğine sahip kan, idrar ve dışkı tahlilleri, grafiler, ultrasonografiler, bilgisayarlı tomografiler bulunmalıdır. Check-up’ın ikinci basamağında ise gerekirse diğer ileri tetkikler (Magnetik Rezonans-MR, Gastroskopi, Kolonoskopi gibi) olmalıdır.
Sağlıklı yaşama yolu check-up’tan geçer!
Prof. Dr. Mesut Başak
Geleceğe güvenle bakmak check-up’la mümkündür!
Check-up’sız yıllar sağlıksız bir ömrün habercisidir!
